Zielonka - logo
Wierzba krucha, Salix fragilis, liście

Wierzba krucha, Salix fragilis L.

Rodzina Wierzbowate (Salicaceae)

Gatunek rodzimy; gleby mokre, wilgotne i świeże, gatunek światłożądny [1, 2]

Szybko rosnące, ale krótkowieczne drzewo, z reguły do 20 m wysokości. Występuje w Europie (poza Skandynawią) i w zach. Azji [1, 2].

"Wierzba krucha dla tego tak się nazywa, że jej gałęzie nawet ręką silniej pociągnięte, odłamują się z łatwością przy swej podstawie. Po każdej przeto burzy, wierzby tej najwięcej nałamanej widzieć można, drewno jej jednak najtwardsze i najtrwalsze z wierzbowych, dobre jest na opał." [3]
Wierzba krucha, Salix fragilis, kwiat męski

Wierzba krucha, podobnie jak inni przedstawiciele wierzbowatych, jest rośliną dwupienną, co oznacza, że na jednym drzewie występują tylko kwiaty męskie (na fotografii powyżej), albo tylko kwiaty żeńskie (na fotografii poniżej).

Wierzba krucha, Salix fragilis, kwiat żeński

Tak jak wierzba biała, wierzba krucha kwitnie wraz z rozwojem liści, na przełomie kwietnia i maja. Jej rozwijające się kwiaty nie mają chroniącego od przymrozków "futerka”, jakie występuje u kwitnącej na początku marca iwy.

"Korzeń [wierzby kruchej] długo gotowany, daie czerwoną farbę do farbowania." [7]
Wierzba biała, Salix alba, owoce

Owocami wierzb, w tym wierzby kruchej, są zebrane w kotki niewielkie torebki, które pękając uwalniają puch z drobnymi nasionami.

Drewno wierzby kruchej "białe, miękkie, przydatniejszém być ma od innych do budowy i na opał, którego prędkim swym wzrostem, zwłaszcza używana przez ogłówienie, obficiéj dostarcza, ocinana bowiem w 4-6 lat silnie odrasta." [5]

Wierzba krucha, Salix fragilis, liście

Liść wierzby kruchej przypomina liść wierzby białej, ale jest od niego dłuższy (do 15 cm dł.) i szerszy. Cechą charakterystyczną młodych liści tego gatunku jest brak owłosienia. Z wierzchu są one zielone, od spodu sine, pokryte woskowym nalotem, po czym można ją łatwo odróżnić od wierzby białej, której liście za młodu są obustronnie jedwabisto owłosione.

W ziołolecznictwie pozyskuje się korę z 2-3-letnich gałązek wierzb (głównie wierzby białej i purpurowej, ale można też i z kruchej). Zawiera ona m.in. glikozydy fenolowe, w tym pochodne kwasu salicylowego, podstawowego składnika polopiryny i aspiryny, które działają przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie [6].

Wierzba krucha, Salix fragilis, pokrój

Wierzba krucha, wraz z wierzbą białą, są największymi z naszych wierzb, czasem dorastają nawet do 30 m wysokości. Ich naturalne stanowiska to przede wszystkim lasy łęgowe nad brzegami rzek. Jako, że oba te gatunki pobierają dużo wody z ziemi, to wykorzystywano je dawniej do osuszania gruntów.

Wierzba krucha bardzo łatwo rozsiewa się z nasion, a że produkuje ich znaczną liczbę i są one roznoszone prze wiatr po całej okolicy, to doradzano dawniej gospodarzom, aby przy groblach czy drogach, sadzić głównie gałązki z drzew męskich [4, 5].

Dąb szypułkowy, Quercus robur, liść i owoc, obok napis, naucz się rozpoznawać drzewa z naszym programem

Literatura:

  1. Seneta W., Dolatowski J., 2006."Dendrologia" Wydanie II poprawione i uzupełnione. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006. s.112-113
  2. Bugała W., 1991. "Drzewa i Krzewy dla terenów zieleni" wydanie II. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1991. s. 228
  3. "Encyklopedyja powszechna", TOM XXVI, 1867. WARSZAWA, druk i własność S ORGELBRANDA Księgarza i Typografa, s.951-954
  4. Michał Szubert. Warszawa 1827. "Opisanie Drzew i Krzewów Leśnych Królestwa Polskiego". DRUKARNIA N. GLÜCKSBERGA, s. 129-132
  5. Józef Gerald-Wyżycki, 1845. "Zielnik Ekonomiczno - Techniczny". Drukiem Józefa Zawadzkiego, Wilno 1845, s. 123-124
  6. "Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa" pod redakcją H. Strzeleckiej i J. Kowalskiego, 2000. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 593
  7. Krzysztof Kluk, 1786."Dykcyonarz Roślinny". Drukarnia J.K. Mci y Rzeczypospolitey, Warszawa 1786, s. 41

opracowała Anna Górska, Wrocław 2017

wróć