Zielonka - logo
Trzmielina pnąca, trzmielina Fortune’a, Euonymus fortunei, owoc

Trzmielina pnąca (t. Fortune’a), Euonymus fortunei (Turcz.) Hand.-Mazz.

Rodzina Dławiszowate (Celastraceae)

Gatunek poochodzący ze wsch. Azji; gleby żyzne, próchniczne i świeże, światłolubny, rośnie też w półcieniu, odporny na zanieczyszczenie powietrza, wrażliwy na mrozy [1, 2]

Niezbyt szybko rosnący krzew lub pnącze, żyje przynajmniej 50 lat. Występuje w Chinach, Korei i Japonii [11, 1, 2, 3].

Trzmielina pnąca jest azjatyckim gatunkiem chętnie sadzonym w ogrodach i parkach zarówno w Europie jak i w Ameryce Północnej. Charakteryzuje się ona ładnymi, zimozielonymi liśćmi. Stanowi cenną roślinę okrywową. Stosuje się ją do porastania wolnych przestrzeni gruntu, umacniania skarp. Gęsto obrasta ogrodzenia i łatwo wspina się po murach, drzewach, słupach. Można z niej formować niskie żywopłoty. Nadaje się też do kompozycji w dużych donicach i skrzynkach. [4, 5]

Trzmielina pnąca, trzmielina Fortune’a, Euonymus fortunei, kwiat

Kwiaty tego gatunku są niepozorne, zielonkawobiaławe, 4-krotne i mają zaledwie kilka mm średnicy. Występują w wielokwiatowych wierzchotkach na długich szypułach. W literaturze podkreśla się fakt, że u nas ten gatunek kwitnie sporadycznie i rzadko zawiązuje owoce [1, 2, 3, 6]. Z moich obserwacji wynika jednak, że przynajmniej we Wrocławiu, kwitnącą trzmielinę pnącą i jej w pełni wykształcone owoce, można spotkać dość często.

Trzmielina pnąca, trzmielina Fortune’a, Euonymus fortunei, owoc

Owocami trzmieliny pnącej są białe (czasem z odcieniem zielonym lub różowym), ±kuliste torebki, około 1 cm ø, które zawierają nasiona otoczone pomarańczową osnówką.

Trzmielina pnąca, trzmielina Fortune’a, Euonymus fortunei, liście

Trzmielina pnąca charakteryzuje się dużą zmiennością. Jest najbardziej złożonym i polimorficznym gatunkiem trzmieliny we wsch. i pd. Azji. Istnieją również jej liczne odmiany ogrodowe, które różnią się m. in. pokrojem oraz wielkością, kształtem i zabarwieniem liści [1, 2, 4, 7, 8].

Sadzi się ją w ogrodach w Europie,na Nowej Zelandii i w obu Amerykach. Na południowym wschodzie i środkowym zachodzie Stanów Zjednoczonych stała się rośliną inwazyjną. W wielu amerykańskich parkach narodowych podjęto specjalne środki, by ograniczyć liczebność populacji tego gatunku [8, 10].

Trzmielina pnąca, trzmielina Fortune’a, Euonymus fortunei, liście na jesieni

Na jesieni liście tego gatunku często nabiegają purpurą i pozostają takie aż do wiosny, kiedy to na nowo stają się zielone, żółto zielone lub białawo zielone.

W chińskiej medycynie ludowej trzmielinę pnącą stosuje się do leczenia poważnych okaleczeń oraz do wzmocnienia układu immunologicznego. W Autonomicznym Regionie Kuangsi-Czuang z liści tego gatunku parzy się zdrowotną herbatę [9].

Trzmielina pnąca, trzmielina Fortune’a, Euonymus fortunei, pokrój

Trzmielina pnąca jest zimozielonym krzewem, który tworzy liczne korzenie przybyszowe. Jeśli krzew napotkał pionową przeszkodę, stają się one korzeniami czepnymi i roślina pnie się w górę (do 12 - 22 m), a jeśli nie, to korzenie wrastają w grunt i pobierają wodę oraz sole minerale, a roślina tworzy gęste zarośla do 1 m wysokości [10].

Brzoza brodawkowata, Betula pendula, liść i owocostan, obok napis, naucz się rozpoznawać drzewa z naszym programem

Literatura:

  1. Seneta W., Dolatowski J., 2006."Dendrologia" Wydanie II poprawione i uzupełnione. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006. s. 358-359
  2. Bugała W., 1991. "Drzewa i Krzewy dla terenów zieleni" wydanie II. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1991. s. 470-471
  3. Wikipedia, trzmielina Fortune'a - dostęp 20.02.2018
  4. Źródło Dobrych Pnączy, TRZMIELINA FORTUNE'A - dostęp 20.02.2018
  5. Practical plants, Euonymus fortunei, Winter Creeper - (ang.) dostęp 20.02.2018
  6. "Słownik botaniczny" pod redakcją Alicji i Jerzego Szweykowskich, 1993. Wiedza Powszechna, Warszawa, s.658
  7. Flora of China, Euonymus fortunei - (ang.) dostęp 20.02.2018
  8. Invasive Species Compendium, Euonymus fortunei (wintercreeper) - (ang.) dostęp 20.02.2018
  9. XI-LIN OUYANG1, XIAN-MING FANG, HENG-SHAN WANG2, LIU-XIN WEI and YING-MING PAN, 2014. "Total Phenolic, Total Flavonoid and Antioxidant Activity of Euonymus fortunei by HPLC-Based Analysis". Asian Journal of Chemistry; Vol. 26, No. 15 (2014), 4648-4650
  10. Maryland Department of Agriculture, 2015. "Weed Risk Assessment for Euonymus fortunei (Turcz.) Hand.-Mazz. (Celastraceae) – wintercreeper". - (ang.) dostęp 21.02.2018
  11. Victorian Resources Online, Winter creeper - (ang.) dostęp 27.02.2018

opracowała Anna Górska, Wrocław 2018

wróć