Zielonka - logo
Trzmielina brodawkowata, Euonymus verrucosus, owoc

Trzmielina brodawkowata, Euonymus verrucosus Scop.

Rodzina Dławiszowate (Celastraceae)

Gatunek rodzimy; bardziej tolerancyjny co do gleby niż trzmielina pospolita, światłolubny, cienioznośny, odporny na mrozy [1, 2]

Krzew lub małe drzewko. Występuje w środk. i wsch. Europie, u nas częsta na wschód od Wisły [1, 2].

"Trzmielina zwyczajna pospolitą jest w całej prawie Europie, brodawkowana przeciwnie należy prawie wyłącznie do flory Europy wschodniej, począwszy od Warty i Wisły." [5]
Trzmielina brodawkowata, Euonymus verrucosus, kwiat

Kwiaty trzmieliny brodawkowatej są niewielkie (do 1 cm ø), czterokrotne i mają czerwonawe płatki korony.

Trzmielina brodawkowata była uważane kiedyś za odmianę trzmieliny pospolitej [3]. Ale jak słusznie zauważył Szubert (1827):

"Mniemanie iakoby ten gtunek był tylko odmiáną (...), powstałą i utrzymuiącą się na złym gruncie, iest mylne, bo różnice są zbуt wielkie i stale się zachowuią, nawet z nasienia wypielęgnowane krzewy i na rozmaitych gruntach sadzone, zawsze są do siebie podobne." [4]
Trzmielina brodawkowata, Euonymus verrucosus, owoce

Owoce tego gatunku to różowe torebki, z których po pęknięciu wysuwają się czarne nasiona do połowy otoczone pomarańczową osnówką.

"Owoce trzmielinowe chociaż tak ładne i szczególnej postaci zwłaszcza po pęknięciu torebki, są jednak trucizną, bo sprawiają (po ich użyciu) mocne wymioty i przeczyszczenia." [5]
"Nasiona ususzone y na proch utłuczone morzą [zabijają] szkodliwy rodzay wszy na ludziach y bydlętach." [6]
Trzmielina brodawkowata, Euonymus verrucosus, liść

Liść trzmieliny brodawkowatej jest eliptyczny lub jajowaty, mniejszy niż u trzmieliny pospolitej i o brzegu nie tak wyraźnie ząbkowanym.

"Ta kora krzewu szczególna w swoim rodzaju, to piękne ubarwienie owoców (...) słusznie zjednało trzmielinie brodawkowatéj miejsce w klombach ogrodów angielskich." [7]
Trzmielina brodawkowata, Euonymus verrucosus, gałązka

W przeciwieństwie do trzmieliny pospolitej, której gałązki są mniej więcej gładkie, gałązki trzmieliny brodawkowatej posiadają wyraźne, odstające brodawki.

"TRZMIELINA BRODAWKOWATA (...) iest krzewem od pierwszego zwykle mniéyszym, maiącym gałązki walcowate, nieco zwisłe, cienkie, siwawe, brodawkami wystaiącemi gęsto рokryte" [4]
Brzoza brodawkowata, Betula pendula, liść i owocostan, obok napis, naucz się rozpoznawać drzewa z naszym programem

Literatura:

  1. Seneta W., Dolatowski J., 2006."Dendrologia" Wydanie II poprawione i uzupełnione. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006. s. 356
  2. Bugała W., 1991. "Drzewa i Krzewy dla terenów zieleni" wydanie II. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1991. s. 469
  3. Krzysztof Kluk, 1786."Dykcyonarz Roślinny". Drukarnia J.K. Mci y Rzeczypospolitey, Warszawa 1786. s. 209-210
  4. Michał Szubert. Warszawa 1827. "Opisanie Drzew i Krzewów Leśnych Królestwa Polskiego". DRUKARNIA N. GLÜCKSBERGA. s. 231-23
  5. "Encyklopedyja powszechna", TOM XXV, 1867. WARSZAWA, druk i własność S ORGELBRANDA Księgarza i Typografa. s.663
  6. Jundziłł Bonifacy S. , 1799. "Botanika stosowana czyli wiadomość o własnościach y uzyciu roslin w handlu, ekonomice, rękodziełach, o ich Oyczyźnie, mnożeniu, utrzymywaniu według układu Linneusza". Drukarnia Dyecezyalna, Wilno 1799. s. 99
  7. Józef Gerald-Wyżycki, 1845. "Zielnik Ekonomiczno - Techniczny". Drukiem Józefa Zawadzkiego, Wilno 1845. s. 141-142

opracowała Anna Górska, Wrocław 2017

wróć