Zielonka - logo
Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, owoce

Suchodrzew pospolity (wiciokrzew suchodrzew, wiciokrzew pospolity, suchodrzewko wisienka), Lonicera xylosteum L.

Rodzina Przewiertniowate (Caprifoliaceae)

Gatunek rodzimy; tolerancyjny co do gleby i nasłonecznienia, odporny na suszę [1, 2]

Krzew do 2 m wys., żyje przynajmniej kilkadziesiąt lat. Występuje w Europie i zach. Azji [1, 2].

"Krzew ten pospólstwu naszemu pod imieniem Suchedrzewko znaiomy, rośnie wszędzie w lasach naszych; drzewo ma twarde, białe, delikatne na stęple do strzelby, cybuki i szewskie ćwieki zdatne." [3]
Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, owoce i gałązki

Zawsze myślałam, że nazwa tego krzewu, suchodrzew, pochodzi od jego pustych w środku gałązek, które przez to wydają się być uschnięte. Po przeczytaniu kilku starszych opracowań, przekonałam się, że nazwę tej rośliny kojarzono również z jej innymi cechami.

W XIX w. w XXVI tomie Encyklopedyji Powszechnej Olgenbranda znalazłam takie tłumaczenie:

"Dziś użytecznem jest tylko drewno z tego krzewu, żółtawo-białe, gładkie, tak twarde i kruche jak kość, i ztąd nazwa suchodrzewki powstała." [4]
"Kora na gałązkach i pniach jednostajnie białawo-popielata, popękana, całemu krzewowi daje postać drzewa uschłego (ztąd nazwisko); " [5]
Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, kora

U suchodrzewu pospolitego, podobnie jak u innych krzewów, korzenie i części podziemne są zazwyczaj wyraźnie starsze niż nadziemne pędy. Badania przeprowadzone w szwajcarskiej Jurze wykazały, że wiek nadziemnych części suchodrzewu pospolitego wynosił 12 lat, tj. 4 razy mniej, niż wiek części podziemnej (48 lat) [6].

Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, kwiaty
"Zresztą suchodrzewkę poznać można (...) po drobnych kwiateczkach żółtawo-białych, z kątów liści wyrastających, zawsze parzystych, których korony są dwuwargowe z wargą górną 4 łateczkową, a dolną wązką, mocno odwiniętą. Kwiateczki te ukazują się w Maju i Czerwcu" [4]
Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, niedojrzałe owoce

Owoce suchodrzewu pospolitego zawiązują się z reguły parami, są zrośnięte u nasady i występują na wspólnej szypułce.

Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, owoce i liście

Dojrzałe owoce suchodrzewu pospolitego są intensywnie czerwone, czym przypominają nieco owoce wiśni. Dlatego zapewne dawniej zwano ten krzew suchodrzewką wisienką. W przeciwieństwie jednak do owoców wiśni, są one mniejsze i trujące. Suchodrzew od wiśni odróżniają m. in. całobrzegie, owłosione, zwłaszcza od spodu, liście oraz to, o czym wspomniano powyżej, jagody występują tu z reguły parami na wspólnej szypułce.

"Jagody [suchodrzewu pospolitego] gwałtownie laxuią [powodują biegunkę], i w wielości zażyte, czynią womity." [7]
Suchodrzew pospolity, Lonicera xylosteum, pokrój

Suchodrzew pospolity i inne gatunki tego rodzaju, chętnie sadzi się w poszyciu parków, gdzie ładnie prezentują się na nich liczne kwiaty i owoce. Suchodrzewy są z reguły wytrzymałe na suszę i zanieczyszczenia powietrza oraz niewybredne co do gleby i ilości światła. Lubili je również nasi przodkowie.

"Wiciokrzew wisienka [suchodrzew pospolity] (...) Lubi grunt nieco wilgotny; i gdy się bez szkody nożycami obcinać daie; zda się na niskie Szpalerki do zabawnych Ogrodów." [7]
Wiąz szypułkowy, Ulmus laevis, liść i owoc, obok napis, naucz się rozpoznawać drzewa z naszym programem

Literatura:

  1. Seneta W., Dolatowski J., 2006."Dendrologia" Wydanie II poprawione i uzupełnione. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006. s. 505
  2. Bugała W., 1991. "Drzewa i Krzewy dla terenów zieleni" wydanie II. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1991. s. 548-450
  3. Jundziłł Bonifacy S. , 1799. "Botanika stosowana czyli wiadomość o własnościach y uzyciu roslin w handlu, ekonomice, rękodziełach, o ich Oyczyźnie, mnożeniu, utrzymywaniu według układu Linneusza". Drukarnia Dyecezyalna, Wilno 1799. s. 73
  4. "Encyklopedyja powszechna", TOM XXIV, 1867. WARSZAWA, druk i własność S ORGELBRANDA Księgarza i Typografa. s. 284-285
  5. Józef Gerald-Wyżycki, 1845. "Zielnik Ekonomiczno - Techniczny". Drukiem Józefa Zawadzkiego, Wilno 1845. s. 151-152
  6. Wirt Ch., Gleixner G., Heimann M., 2009."Old-Growth Forests: Function, Fate and Value". Springer-Verlag Berlin Heidelberg p.37
  7. Krzysztof Kluk, 1786."Dykcyonarz Roślinny". Drukarnia J.K. Mci y Rzeczypospolitey, Warszawa 1786. s. 97

opracowała Anna Górska, Wrocław 2016

wróć